Ατοπική Δερματίτιδα

Η ατοπική δερματίτιδα (ή ατοπικό έκζεμα) είναι μια χρόνια πάθηση που στην πλειονότητα των περιπτώσεων εμφανίζεται κατά τη βρεφική ή παιδική ηλικία, ενώ μπορεί να διαρκέσει μέχρι την εφηβεία ή την ενήλικη ζωή.

Ανήκει στο ευρύτερο πλαίσιο της «Ατοπίας». Η «Ατοπία» είναι όρος που χρησιμοποιείται για να υποδηλώσει μια προδιάθεση για ορισμένες αλλεργικές αντιδράσεις και ένα σύνολο εκδηλώσεων, όπως η Ατοπική Δερματίτιδα, το Αλλεργικό Άσθμα και η Αλλεργική Ρινίτιδα.

Η ατοπική δερματίτιδα είναι σύνθετη πάθηση, με πολλούς παράγοντες, περιβαλλοντικούς (π.χ. σαπούνια, απορρυπαντικά, αλλεργιογόνα, λοιμώξεις), αλλά και γενετικούς να παίζουν ρόλο στην εμφάνισή της. Πρόκειται για διαταραχή της λειτουργίας του δέρματος ως φραγμού, που έχει ως αποτέλεσμα αυτό να γίνεται πιο ευπαθές σε λοιμώξεις και πιο διαπερατό σε ερεθιστικές ουσίες, με επακόλουθη εμφάνιση κνησμού και φλεγμονής.

Η ατοπική δερματίτιδα χαρακτηρίζεται από έντονη ξηρότητα του δέρματος, κνησμό και εξάνθημα, η εντόπιση του οποίου διαφέρει ανάλογα με την ηλικία.

Έτσι, στα βρέφη εμφανίζεται συχνότερα στο πρόσωπο και στο τριχωτό της κεφαλής, ενώ στα παιδιά και στους ενήλικες εντοπίζεται συνήθως στα βλέφαρα, στο λαιμό, στην εσωτερική επιφάνεια των αγκώνων και των γονάτων και, τέλος, στα χέρια και στα πόδια.

Σε πολλές περιπτώσεις παρατηρούνται εκδορές (γρατζουνιές) από τον ξεσμό, ενώ οι προσβεβλημένες περιοχές συχνά επιμολύνονται από βακτήρια (αλλά και ιούς), συνηθέστερα από σταφυλόκοκκο, με επακόλουθη εμφάνιση βλαβών με πύον.

Στις περισσότερες περιπτώσεις τα χαρακτηριστικά της ατοπικής δερματίτιδας είναι εύκολα αναγνωρίσιμα από το δερματολόγο. Εξετάσεις αίματος συνήθως είναι περιττές.

• Περιβαλλοντικοί παράγοντες, όπως ζέστη, γύρη, σκόνη, ακάρεα, τρίχωμα κατοικίδιων ζώων, μάλλινα ή συνθετικά ρούχα, ερεθιστικές ουσίες (π.χ. σαπούνια, απορρυπαντικά και άλλα χημικά).
• Ιώσεις μπορούν να προκαλέσουν έξαρση.
• Λοιμώξεις από βακτήρια (κυρίως σταφυλόκοκκο).
• Οδοντοφυΐα στα βρέφη.
• Στρες.
• Σε ορισμένους ασθενείς τροφικά αλλεργιογόνα.

Για την πρόληψη των εξάρσεων της νόσου, καθοριστικό ρόλο παίζει η σωστή περιποίηση του δέρματος και η αποφυγή των επιβαρυντικών παραγόντων. Η συστηματική χρήση ειδικών ενυδατικών μπορεί να αποκαταστήσει τη λειτουργία του δέρματος ως φραγμού και να προλαμβάνει τις εξάρσεις της νόσου.

Η ατοπική δερματίτιδα μπορεί να αντιμετωπιστεί με τοπικά ή από του στόματος φάρμακα, ανάλογα με την έκταση και την ένταση των συμπτωμάτων.