Aκμή 

Τι είναι η ακμή;

Η ακμή ή «κοινή ακμή» (acne vulgaris) είναι μια από τις συχνότερες παθήσεις του δέρματος και σχετίζεται με αυξημένη παραγωγή σμήγματος. Εντοπίζεται, επομένως, στα πιο λιπαρά σημεία του δέρματος, που είναι το πρόσωπο, το στήθος, οι ώμοι και η πλάτη.

Το δέρμα με ακμή συνήθως παρουσιάζει λιπαρότητα, φαγέσωρες (μαύρα και λευκά στίγματα) και κόκκινα σπυράκια με/χωρίς πύον. Σπανιότερα εμφανίζονται μεγαλύτερες βλάβες με τη μορφή οζιδίων ή κύστεων.

Το δέρμα μπορεί να είναι ζεστό και επώδυνο.

Η ακμή μπορεί να οδηγήσει σε δυσχρωμίες (σκούρες κόκκινες ή καφέ κηλίδες), αλλά και σε σημάδια και ουλές, είτε υπερτροφικές (εξογκώματα) είτε ατροφικές (σκαμμένο δέρμα).

1. Οι ακόλουθες θεραπείες είναι διαθέσιμες για την ακμή:
   
2. Τοπικές θεραπείες (κρέμες και αλοιφές, χημικά peeling) για ήπιες μορφές ακμής.
   
3. Φωτοθεραπεία LED.
   Αντιβίωση από το στόμα (για περίπου 3-4 μήνες) για μέτρια ακμή, συχνά σε συνδυασμό με τοπική θεραπεία.
   
4. Αντισυλληπτικά.
   
5. Ισοτρετινοΐνη: Η πιο αποτελεσματική θεραπεία για σοβαρή ακμή (χορηγείται μόνο υπό την επίβλεψη δερματολόγου, λόγω πιθανών παρενεργειών).
   

Ποιοι εμφανίζουν ακμή;

Η ακμή είναι νόσος πολυπαραγοντική. Παράγοντες που εμπλέκονται:

• Οι σμηγματογόνοι αδένες στο δέρμα μας επηρεάζονται από τις ορμόνες μας. Στην ακμή, οι αδένες αυτοί παρουσιάζουν αυξημένη ευαισθησία ακόμα και σε φυσιολογικά επίπεδα ορμονών, με αποτέλεσμα την αυξημένη παραγωγή σμήγματος. Το σμήγμα εγκλωβίζεται μαζί με νεκρά κύτταρα του δέρματος μέσα στους πόρους και οδηγεί στο σχηματισμό φαγεσώρων (τα χαρακτηριστικά μαύρα και λευκά στίγματα της ακμής). 
  
  
• Τα βακτηρίδια της ακμής (Cutibacterium acnes) υπάρχουν φυσιολογικά στο δέρμα όλων των ανθρώπων, συνήθως χωρίς να προκαλούν προβλήματα. Σε ασθενείς με ακμή όμως, η αύξηση του σμήγματος ευνοεί την υπερβολική ανάπτυξη των βακτηρίων αυτών, γεγονός που οδηγεί στο σχηματισμό φλεγμονωδών βλαβών (κόκκινα σπυράκια με ή χωρίς πύον).
  
  
• Συχνά η ακμή μπορεί να προκληθεί από φάρμακα (π.χ. στεροειδή, ορμόνες, αντιεπιληπτικά) ή ακόμα από και από ορισμένα αντισυλληπτικά χάπια. Επίσης, κάποια σκευάσματα που λαμβάνονται για αύξηση μυϊκής μάζας μπορούν να οδηγήσουν στην εμφάνιση της ακμής.
  
  
• Η δίαιτα πολλές φορές επηρεάζει την ακμή. Ειδικά η διατροφή με υψηλό γλυκαιμικό δείκτη (πλούσια σε γλυκά και υδατάνθρακες). Σπανιότερα, αναφέρεται επιδείνωση της ακμής από γαλακτοκομικά προϊόντα.
  
  
• Οι περισσότεροι ασθενείς με ακμή εμφανίζουν φυσιολογικά επίπεδα ορμονών. Ωστόσο, πολλές φορές, η ακμή μπορεί να έχει ορμονική αιτιολογία. Το συνηθέστερο ορμονικό πρόβλημα που εμφανίζεται σε γυναίκες με ακμή είναι οι πολυκυστικές ωοθήκες (σχετίζεται συνήθως με ακανόνιστες περιόδους, υπερτρίχωση κ.ά.).
  
  
• Πολύ συχνά, η ακμή μπορεί να σχετίζεται με  χρήση ακατάλληλων προϊόντων στο δέρμα (π.χ. χρήση πολύ λιπαρής ενυδατικής, ή αντηλιακού, ή χρήση ακατάλληλου make up).
  
  
• Τέλος, το στρες αποτελεί έναν πολύ σημαντικό παράγοντα στην εμφάνιση της ακμής. 

Τι μπορώ να κάνω εγώ;

• Μην πειράζετε/σπάτε τα σπυράκια, γιατί αυτό μπορεί να οδηγήσει στο σχηματισμό ουλών.
  
  
• Ξεκινήστε θεραπεία με το δερματολόγο σας όσο είναι νωρίς, ώστε να προληφθεί ο σχηματισμός ουλών.
  
  
• Κάντε υπομονή! Χρειάζονται τουλάχιστον 2 μήνες μέχρι να δείτε σημαντικό αποτέλεσμα από τη θεραπεία.
  
  
• Κάποιες τοπικές θεραπείες μπορεί να αφυδατώσουν ή να ερεθίσουν το δέρμα σας. Αν συμβεί αυτό, διακόψτε τη θεραπεία για μερικές ημέρες και ξεκινήστε πάλι σταδιακά, όταν ο ερεθισμός υποχωρήσει.
  
  
• Η χρήση του μέικ απ δεν απαγορεύεται, ωστόσο θα πρέπει να επιλέξετε προϊόντα κατάλληλα για ακμή και να καθαρίζετε επιμελώς τα εργαλεία (π.χ. πινέλα) που χρησιμοποιείτε για την εφαρμογή του.
  
  
• Είναι απαραίτητο να πλένετε το δέρμα σας με ειδικό σαπούνι και νερό καθημερινά πρωί και βράδυ. Αποφύγετε τα πίλινγκ με σκληρούς κόκκους. Σε περίπτωση που υπάρχει μακιγιάζ, αυτό θα πρέπει να απομακρύνεται πάντα πριν από τον ύπνο.
  
  
• Προσπαθήστε να παρατηρήσετε, αν κάποια τροφή επιδεινώνει τα σπυράκια. Δοκιμάστε, για μερικές εβδομάδες, μία πιο υγιεινή διατροφή (χαμηλή σε γλυκά και λιπαρά, πλούσια σε φρούτα και λαχανικά) και παρατηρήστε, αν υπάρχει βελτίωση στο δέρμα σας.
  
  
• Η χρήση ειδικού για την ακμή αντηλιακού είναι απαραίτητη, αφενός γιατί οι θεραπείες της ακμής αυξάνουν τη φωτοευαισθησία και αφετέρου για να αποφύγετε τη δημιουργία επίμονων δυσχρωμιών από τον ήλιο.