Πώς να προστατεύσετε το δέρμα σας από τσιμπήματα, τι να κάνετε αμέσως, τι να αποφύγετε και πότε να ανησυχήσετε.

Το καλοκαίρι, εκτός από θάλασσα, εξοχή και ξεγνοιασιά, φέρνει και μια ολόκληρη παρέα από «κακούς» που τσιμπούν, τσούζουν και ερεθίζουν το δέρμα. Από την τσουκνίδα στον κήπο και το τσιμπούρι στην εξοχή, μέχρι τη μέλισσα στην αυλή και τη μέδουσα στη θάλασσα, τα καλοκαιρινά τσιμπήματα είναι από τους πιο συχνούς λόγους που οι ασθενείς αναζητούν δερματολόγο αυτή την εποχή. Τις περισσότερες φορές πρόκειται για κάτι ενοχλητικό αλλά ακίνδυνο· κάποιες φορές, όμως, χρειάζεται προσοχή και έγκαιρη αντιμετώπιση.

Σε αυτόν τον οδηγό θα δείτε ποιοι είναι οι βασικοί «ένοχοι» του καλοκαιριού, πώς θα ανακουφίσετε σωστά το δέρμα σας και πότε πρέπει να απευθυνθείτε σε γιατρό.

Τσίμπημα από τσουκνίδα: Γιατί προκαλεί κνίδωση και πώς ανακουφίζεται

Πρώτη στη λίστα, η ταπεινή αλλά πανίσχυρη τσουκνίδα, που ευδοκιμεί σε φράχτες, χωράφια και κήπους. Το «τσίμπημά» της οφείλεται σε μικροσκοπικές τρίχες, που λειτουργούν αμυντικά: εγχέουν στο δέρμα ισταμίνη και άλλες ερεθιστικές ουσίες.

Η ισταμίνη προκαλεί τα κλασικά σημεία της φλεγμονής (ερυθρότητα, οίδημα, αίσθημα καύσου και πόνο) που εκδηλώνονται με το ανυψωμένο, κόκκινο εξάνθημα γνωστό ως κνίδωση.

Για την ανακούφιση, η καλαμίνη (λοσιόν) ή τα αντιισταμινικά από το φαρμακείο είναι αξιόπιστες λύσεις. Το πιο σημαντικό, όμως, είναι η πρόληψη: αν καθαρίζετε τσουκνίδες από τον κήπο σας ή τις μαζεύετε για μαγειρική, φορέστε γάντια και κινηθείτε με προσοχή.

Τσίμπημα από μέλισσα, σφήκα ή αλογόμυγα: Τι να κάνετε και πότε να ανησυχήσετε

Όσο ανεβαίνει η θερμοκρασία, αυξάνονται και τα έντομα όπως οι μέλισσες, οι σφήκες και οι ενοχλητικές αλογόμυγες. Τα περισσότερα από αυτά τα έντομα δεν τσιμπούν παρά μόνο όταν προκληθούν, αλλά όταν το κάνουν, το αποτέλεσμα είναι δυσάρεστο.

Τα περισσότερα τσιμπήματα προκαλούν τοπικό ερεθισμό και συνήθως αρκεί ένα απλό παυσίπονο και τα αντιισταμινικά για να περάσει. Ωστόσο, ορισμένες φορές είτε το ίδιο το τσίμπημα είτε το ξύσιμο που ακολουθεί μπορεί να οδηγήσει σε επιμόλυνση.

Αν το σημείο του τσιμπήματος ή το δέρμα γύρω από αυτό γίνει κόκκινο, ζεστό, επώδυνο ή πρησμένο, αναζητήστε άμεσα ιατρική συμβουλή. Και αν νιώσετε αδιαθεσία με συμπτώματα όπως πυρετός, ρίγη ή ταχυκαρδία, αντιμετωπίστε το ως επείγον.

Τα τσιμπήματα εντόμων μπορούν επίσης να πυροδοτήσουν αναφυλαξία, μια απειλητική για τη ζωή αλλεργική αντίδραση. Πάντα να παίρνετε στα σοβαρά συμπτώματα όπως οίδημα στο πρόσωπο, δυσκολία στην αναπνοή ή ζάλη και να καλείτε αμέσως το 166 ή το 112.

Τσίμπημα από τσιμπούρι: Κίνδυνος για νόσο Lyme και πώς να το αφαιρείτε σωστά

Τα τσιμπήματα από τσιμπούρια είναι επίσης πιο συχνά το καλοκαίρι, λόγω του ακάλυπτου δέρματος και του χρόνου που περνάμε σε ψηλά χόρτα ή δάση. Τα τσιμπούρια είναι μικροσκοπικά και εύκολα περνούν απαρατήρητα μέχρι να διογκωθούν από το αίμα που ρουφούν.

Συνήθως είναι αβλαβή, αλλά κάποια μπορούν να μεταδώσουν νοσήματα όπως η νόσος Lyme, μια βακτηριακή λοίμωξη που μπορεί να προκαλέσει κόπωση, πόνους στις αρθρώσεις και, αν δεν αντιμετωπιστεί, σοβαρές επιπλοκές στο νευρικό σύστημα ή στην καρδιά.

Προσέξτε το χαρακτηριστικό κυκλικό εξάνθημα «στόχου» και τα συμπτώματα τύπου γρίπης μετά από ένα τσίμπημα και αναζητήστε άμεσα ιατρική συμβουλή αν εμφανιστούν.

Για να αφαιρέσετε ένα τσιμπούρι, αφού έχετε πρώτα καθαρίσει την περιοχή γύρω του με οινόπνευμα, χρησιμοποιήστε λεπτό αμβλύ (όχι αιχμηρό) τσιμπιδάκι, πιάνοντάς το όσο πιο κοντά στο δέρμα γίνεται και τραβώντας σταθερά. Μην το στρίβετε. Στόχος είναι να βγει ολόκληρο, μαζί με το «κεφάλι» του. Και μην πιέζετε το σώμα του, καθώς έτσι μπορεί να σπρώξετε δυνητικά μολυσμένα υγρά μέσα στην κυκλοφορία σας, αυξάνοντας τον κίνδυνο για λοιμώξεις, όπως η Lyme. Μετά την αφαίρεση, καθαρίστε την περιοχή με αντισηπτικό.

Ωστόσο, εάν το τσιμπούρι έχει μπει βαθιά στο δέρμα, συνήθως μετά από 1-2 μέρες παραμονής, είναι απαραίτητο να αφαιρεθεί από γιατρό.

Τσίμπημα από μέδουσα: Πρώτες βοήθειες και τι να μην κάνετε ποτέ

Τα ελληνικά νερά φιλοξενούν διάφορα είδη μεδουσών. Η πιο συνηθισμένη στις ελληνικές θάλασσες είναι η μωβ μέδουσα, η οποία προκαλεί τσούξιμο, κάψιμο και κόκκινες γραμμωτές αντιδράσεις στο δέρμα.

Διαβάστε επίσης: Μωβ μέδουσα: Τι να κάνετε, αν σας τσιμπήσει

Τα τελευταία χρόνια εμφανίζεται ολοένα και πιο συχνά και η νομαδική μέδουσα, εισβολέας από την Ερυθρά Θάλασσα, με ισχυρό τσίμπημα. Η μεγάλη «μέδουσα-αυγό μάτι» είναι συνήθως σχεδόν αβλαβής.
Ακόμη και μέδουσες που έχουν ξεβραστεί στην ακτή μπορούν να τσιμπήσουν, μερικές φορές για μέρες.

Αν σας τσιμπήσει μέδουσα:

• Αποφύγετε το τρίψιμο της περιοχής.
• Ξεπλύνετε την περιοχή με θαλασσινό νερό. Όχι με γλυκό νερό, που μπορεί να χειροτερέψει την κατάσταση.
• Μην χρησιμοποιείτε ούρα. Τα ούρα σε τσίμπημα μέδουσας μπορεί να χειροτερέψουν τα πράγματα, πυροδοτώντας την απελευθέρωση περισσότερου δηλητηρίου από τα κολλημένα πλοκάμια.
• Αν έχουν μείνει πλοκάμια πάνω στο δέρμα, αφαιρέστε τα απαλά με τσιμπιδάκι ή με την άκρη μιας κάρτας. Μην το κάνετε με γυμνό χέρι γιατί κινδυνεύετε να τσιμπηθείτε κι εκεί.
• Όπως και τα τσιμπήματα εντόμων, έτσι και οι μέδουσες μπορούν σπάνια να προκαλέσουν αναφυλακτικό σοκ. Αν κάποιος εμφανίσει σχετικά συμπτώματα, μη διστάσετε να ζητήσετε επείγουσα βοήθεια και να καλέσετε αμέσως το 166 ή το 112.

Αν ένα τσίμπημα δεν υποχωρεί, επιδεινώνεται (με επίμονο εξάνθημα, έντονο κνησμό, οίδημα ή σημάδια λοίμωξης) ή σας προβληματίζει, μην το αφήνετε στην τύχη του. Στο ιατρείο μας θα εκτιμήσουμε την κατάσταση του δέρματός σας και θα σας προτείνουμε τη σωστή αντιμετώπιση, ώστε να απολαύσετε το καλοκαίρι σας με ασφάλεια. Επικοινωνήστε μαζί μας για να κλείσετε το ραντεβού σας.

*Με πληροφορίες από environment.blogs.bristol.ac.uk
**Photo credit: Magnific